Energie en duurzaamheid

In het traject naar energieneutraal bouwen neemt duurzaamheid een steeds grotere rol in de bouwsector. De energiezuinigheid van een gebouw hangt in sterke mate af van de kwaliteit van de thermische isolatie en de mate van luchtdichtheid van de gebouwschil.
Ook in België horen we vandaag meer en meer praten over passiefhuizen en lage-energiewoningen. Veel bouwpromotoren bieden E60-woningen aan en er zijn er zelfs die sleutelklare passiefhuizen aanbieden.

 

Hout

Hout wint opnieuw terrein voor het vervaardigen van ramen en deuren. Een belangrijke bijdrage daaraan leveren de geïntegreerde afwerkingstechnieken, de ecologische troeven en de flexibiliteit die gaandeweg aan houten buitenschrijnwerk de erkenning geven die het verdient.
Als het over milieubewust en duurzaam bouwen en wonen gaat, eist hout een podiumplaats op. Hout is een ecologisch verantwoord materiaal dat garant staat voor een hoog wooncomfort en over tal van architecturale mogelijkheden beschikt.

 

Aluminium

Aluminium’s hoge duurzaamheid en 100% recycleerbaarheid, zonder verlies van kwaliteit, heeft bijgedragen aan zijn reputatie als ‘het groene metaal’. Voornaamste eigenschappen ? Zijn opmerkelijke kracht, anti-corrosie en weinig onderhoud.
Zo’n 75% van alle aluminium producten ooit gemaakt is nog steeds in gebruik - aluminium kan worden hergebruikt voor dezelfde doeleinden keer op keer. In tegenstelling tot veel andere materialen, verliest aluminium nergens haar unieke eigenschappen in het proces.

 

PVC

PVC bestaat voor 57% uit de in onbeperkte mate voorhanden grondstof steenzout en voor 43% uit aardolie. PVC-producten zijn licht, duurzaam en onderhoudsarm. Bovendien kan PVC uitstekend gerecycled worden. Al meer dan 10 jaar is een gesloten materiaalkringloop bij ramen van PVC vanzelfsprekend.

 

Kies dus voor ramen en deuren met een lage impact op het leefmilieu, die vanuit thermisch en akoestisch oogpunt performant zijn en die de architecturale expressie eerbiedigen van de gevels waar ze ingevoegd worden.

Verwachte energieprestatie
De hoeveelheid warmte die verloren gaat door een venster wordt bepaald door de U-waarde van het raam (Uw), hoofdzakelijk gevormd door een geheel van beglazing (Ug) en profielen (Uf). Bij de keuze van een raam of deur moet u dus rekening houden met deze waarden, opgelegd door de EPB-regelgeving.  Verwachte energieprestatie

  • Hout en PVC isoleren op zich beter dan aluminium, een materiaal met een heel hoge thermische geleidbaarheid.
  • In het geval van Hout-Aluminium, wordt het aluminium, dat op zich niet bijzonder isolerend is, gecombineerd met de thermische prestaties van het hout.
  • Als materiaal isoleert Aluminium slecht. Aluminium profielen voorzien van een goede thermische onderbreking kunnen echter Uw-waarden halen die heel dicht bij die van houten of kunststof ramen liggen.

 

Luchtdichtheid van het schrijnwerk
Om het energieverbruik, de risico's op ongemak door tocht enz. te beperken, moeten de vensters water- en luchtdicht zijn. Niet alleen de luchtdichtheid in het raam, maar ook die tussen het raam en de dagopening, moet verzekerd zijn.
Als fabrikant kunnen wij niet genoeg benadrukken dat het belang van de plaatsing minstens even groot is als de keuze van de materialen.

 

Akoestische prestatie
Ramen zijn het ‘zwakke punt’ in de bescherming tegen geluidshinder. Het akoestisch comfort dat ze verzekeren, hangt grotendeels af van de beglazing en van de luchtdichtheid van de omtrek van het raam. Streef dus naar maximale dichtheid en homogeniteit om het risico op geluidslekkage te beperken. Aandachtspunten…

  • Kies Ramen met meerdere aanslagen en/of meerdere kamers
  • Let op de kwaliteit van de voegen tussen kader en vleugel.
  • Bijzondere aandacht moet worden besteed aan de verbinding tussen het raam en de dagopening.
  • Twee lagen glas van dezelfde dikte gaan meetrillen op dezelfde geluidstrillingsfrequentie. Het gebruik van dubbele beglazing, voorzien van ruiten met een verschillende dikte, kan dit probleem verminderen. Gebruik een akoestische dubbele beglazing (met twee glazen met een verschillende dikte) wanneer de oppervlakte meer bedraagt dan 60% van de totale oppervlakte van de deur of het venster.
  • De akoestische prestaties van gelaagd glas zijn veel beter.
  • Hout levert de beste akoestische prestaties.

 

Milieuwaarde van houten ramen
Hout is een natuurlijke hernieuwbare grondstof, afkomstig uit de bosbouw. Bovendien is hout het enig basismateriaal dat een positieve CO² balans voorlegt, voornamelijk omdat een boom gedurende zijn ganse groeiperiode CO² opslaat en deze nooit meer terug laat vrij komen. Tevens is er weinig energie nodig om van boom tot het eindproduct te komen. Duurzaam bosbeheer zorgt ervoor dat er geen massale ontbossing gebeurt om landbouwgronden vrij te maken.
Het hout mag geen behandeling vereisen met producten die schadelijk zijn voor het milieu of de gezondheid (kies voldoende resistent hout of geef de voorkeur aan behandelingen die geen zware frequente behandeling vereisen en niet geschilderd zijn met een verf die schadelijk is voor het milieu en de gezondheid.) Alleen beschermingsprodukten op waterbasis komen hier in aanmerking.
Hiertoe gebruikt u bij voorkeur hout van de duurzaamheidsklasse I of II (of eventueel III).

 

Milieuwaarde van Aluminium ramen
Aluminium wordt gemaakt van niet-hernieuwbare grondstoffen, die echter (tot op heden) in voldoende hoeveelheden aanwezig zijn (bauxiet, steenkool, aardgas en aardolie). De productie vereist een grote hoeveelheid energie. De meeste aluminium ramen worden gedeeltelijk op basis van gerecycleerde grondstoffen vervaardigd. Meer dan 90% van de gebruikte profielen wordt ingezameld. Zo kan een niet te verwaarlozen hoeveelheid van deze grondstoffen worden uitgespaard.
Tijdens de productie en in mindere mate ook tijdens de recyclage van aluminium buitenschrijnwerk komen diverse, vervuilende stoffen vrij: stof, microdeeltjes, HCl (zoutzuur, schadelijk voor de ozonlaag), SO2, COV, dioxines en furaan.

 

Milieuwaarde van ramen in Hout-Aluminium
Door aan de basis te vertrekken van een houten draagconstructie heeft het hout-aluminium raam bijna dezelfde positieve milieuwaarde als het houten raam.
Door enkel aan de buitenzijde een aluminium omkapseling aan te brengen, die op zichzelf niet tot structurele stevigheid van het raam dient bij te dragen, wordt het milieutechnisch minder positieve gedeelte aluminium beperkt in volume en wordt het houten raam beschermd tegen weersinvloeden. Bijkomend voordeel hierbij is dat er geen gebruik dient gemaakt te worden van tropische houtsoorten (duurzaamheidsklasse I en II) en we perfect terug kunnen grijpen naar inlandse en Europese houtsoorten (klasse III en IV) uit aangeplante bossen (lariks, den, europese eik)

 

Milieuwaarde van PVC ramen
PVC wordt gemaakt van niet-hernieuwbare grondstoffen, afkomstig uit de chloorchemie. De productie vergt een hoog energieverbruik. Er worden inspanningen geleverd om de veelal schadelijke ingrediënten, gebruikt tijdens de productie (additieven, weekmakers...), te beperken.
Bij de processen voor productie en eliminering van PVC komen veel vervuilende stoffen vrij die giftig zijn voor mens (kankerverwekkend, invloed op de voortplanting) en milieu (niet afbreekbaar, aanwezig in sedimenten en slib van zuiveringsinstallaties).
De sector doet echter inspanningen om de impact van hun product te verminderen, met name rond het label 'Greenline' dat strenge eisen stelt inzake de beperking van vervuilende producten die tijdens de productie van PVC ramen worden gebruikt.
De milieu-impact van de PVC ramen uit de recyclagekanalen is veel gunstiger.
 

Netto co2 opslag van diverse materialen

 

Overzicht van de milieuprestaties

  Thermische prestaties Geschatte levensduur * Milieubalans
Behandeld Europees hardhout 1,6-1,8 W/m²K Gemiddelde levensduur: 40 à 50 jaar Beste keuze
Behandeld Europees zachthout 1,3-1,8 W/m²K Gemiddelde levensduur: 40 à 50 jaar Beste keuze
Tropisch hardhout 1,6-1,8 W/m²K Gemiddelde tot hoge levensduur: 40 à 60 jaar Aanvaardbare keuze
Geanodiseerd aluminium 97% 1,7-4,2 W/m²K (met thermische onderbreking) Hoge levensduur: > 60 jaar Aanvaardbare keuze
Thermogelakt aluminium 1,7-4,2 W/m²K (met thermische onderbreking) Hoge levensduur: > 60 jaar Aanvaardbare keuze
Pvc (met metalen verstevigingen) 1,3-3,0 W/m²K (afhankelijk van het aantal kamers en de aanwezigheid van metalen verstevigingen) Typewaarden: 40 à 50 jaar (meer indien voorzien van metalen verstevigingen) Minder goede keuze

* Hypotheses, opgegeven in de Gids voor duurzame bouw en renovatie, CRTE. De levensduur van schrijnwerk valt moeilijk in te schatten door een gebrek aan objectiviteit en aan statistische studies gerelateerd aan de transformatie tot afval.